Umre Aşısı: Menenjit Aşısı Zorunlu mu, Nerede ve Ne Zaman Yapılır?

Umre aşısı, Suudi Arabistan'a umre için gidenlerden istenen meningokok aşısının halk arasındaki adıdır. Türkiye'den giden bir umre yolcusu için zorunlu olan aşı budur; diğer aşılar ya belirli gruplara ya da belirli ülkelerden gelenlere yöneliktir ya da yalnızca önerilir.

Menenjit, beyni ve omuriliği saran zarların iltihaplanmasıdır. Meningokok ise bu hastalığın bilinen nedenlerinden biri olan Neisseria meningitidis bakterisinin kısa adıdır. Umre için istenen aşı, bu bakterinin A, C, Y ve W gruplarına karşı koruma amaçlar; bu yüzden belgelerde "ACYW" kısaltmasıyla geçer.

Suudi Arabistan Sağlık Bakanlığı, hac ve umre yolcularının sağlık şartlarını her dönem için ayrı belgelerle yayımlar. Bakanlığın sitesinde 9 Kasım 2026 itibarıyla yer alan en güncel umre belgesi 1447H (2026) dönemine aittir. Belge Mekke, Medine, Cidde ve Taif'i "umre bölgeleri" olarak tanımlar ve kuralları bu bölgelere gidenler için koyar.

Aşağıdaki tablo, Türkiye'den giden bir umre yolcusunun bu belgeye göre durumunu özetler:

Belge, meningokok şartını karşılayan üç aşı türü sayar: dörtlü (ACYW) konjuge aşı, beşli (ACYWX) konjuge aşı ve dörtlü (ACYW) polisakkarit aşı. Üçünde de aşının Suudi Arabistan'a varıştan en az 10 gün önce yapılmış olması gerekir. Türler arasındaki fark geçerlilik süresindedir; bunu aşağıda ayrı bir başlıkta anlatıyoruz.

Rutin aşılar başlığında belge difteri, tetanoz, boğmaca, çocuk felci, kızamık, suçiçeği ve kabakulak aşılarını sayar. Çocuk felci ve sarıhumma, belgedeki listelerde adı geçen ülkelerden gelenler için zorunludur; Türkiye bu listelerde yer almaz. COVID-19 ise herkes için değil, belgede sayılan gruplar için zorunludur ve bu madde ayrı bir başlığı hak edecek kadar önemlidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır, tıbbi tavsiye değildir. Size hangi aşının, hangi ürünle ve hangi tarihte yapılacağına hekiminiz ya da Seyahat Sağlığı Merkezi hekimi karar verir; tereddüt ettiğiniz her konuda hekiminize danışın.

Son kontrol: 09.11.2026.

Evet, umre için menenjit aşısı zorunludur. Suudi Arabistan Sağlık Bakanlığı'nın 1447H (2026) umre sağlık şartları belgesi, umre yapmak isteyen ve hangi ülkeden gelirse gelsin bütün bireylerin, Suudi Arabistan'a gitmeden önce ACYW gruplarını içeren bir meningokok aşısı olmasını şart koşar. Belgede bu şart için vize türüne göre bir istisna yazılmaz.

Zorunluluğun kimleri kapsadığı konusunda Suudi belgesi yaş sınırı koymadan "tüm bireyler" ifadesini kullanır. T.C. Sağlık Bakanlığı Seyahat Sağlığı sitesinin Suudi Arabistan sayfası ise şartı, hac ya da umre için gelen 1 yaş üzeri çocukları ve yetişkinleri kapsayacak biçimde aktarır. Küçük çocukla gidecekseniz çocuğun durumunu hem hekiminizle hem Seyahat Sağlığı Merkezi'yle konuşun; aşı türü ve doz sayısı yaşa göre değişir.

Bu şart neden var?

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), menenjit bilgi notunda meningokok salgınlarının dinî ya da sportif toplu etkinlikler gibi kalabalık ortamlarda daha sık görüldüğünü belirtir. Bakteri burun ve boğazda taşınır; solunum parçacıkları ve boğaz salgısıyla kişiden kişiye geçer. Aynı nota göre bakteriyel menenjitte yaklaşık her 6 kişiden biri hayatını kaybeder, her 5 kişiden birinde ağır komplikasyonlar görülür.

Şartın umreyle doğrudan bağı da kayıtlıdır. DSÖ'nün 11 Nisan 2025 tarihli salgın bildiriminde, 7 Ocak ile 12 Mart 2025 arasında umre yapmış kişilerde 11 doğrulanmış meningokok vakası bildirildiği ve bu kişilerin hiçbirinin meningokok aşısı geçmişi bulunmadığı yazılıdır. Bildirim, umreden dönenlerde görülen 6 ayrı vakayla toplamı 17'ye çıkarır.

Aynı bildirim bir oran da verir: Suudi sağlık yetkililerinin tahminine göre 10 Mart 2025 itibarıyla uluslararası umre yolcularının yalnızca yüzde 54'ü meningokok aşı şartına uymuştu. Yani şartın kâğıt üzerinde kalması, kalabalığın içindeki herkes için risk demektir.

Aşısız gidilirse ne olur?

Suudi umre belgesi, aşısız gelen yolcuya hangi işlemin uygulanacağını ayrıca tarif etmez. Bu, şartın gevşek olduğu anlamına gelmez: zorunluluk açıkça yazılıdır ve belgenin son bölümü, uluslararası öneme sahip bir sağlık olayında Suudi sağlık yetkililerinin DSÖ ile birlikte gerekli ek önlemleri alacağını belirtir.

Vize dosyasında ya da havalimanı kontrolünde hangi belgenin istendiğini kayıt sırasında acentenize sorun. Aşıyı yaptırmadan yolculuk planlamayın; aşı için gereken süre, takvimin geri kalanını belirler.

Umre için kabul edilen meningokok aşıları iki farklı teknolojiye dayanır ve Suudi şartlarında geçerlilik süreleri farklıdır: konjuge aşı 5 yıl, polisakkarit aşı 3 yıl geçerli sayılır. Konjuge aşı, bakterinin dış yüzeyindeki şeker yapısının (polisakkarit) bir taşıyıcı proteine bağlandığı aşı türüdür. Polisakkarit aşı ise yalnızca bu şeker yapısını içerir.

DSÖ, polisakkarit aşıların uluslararası piyasada hâlâ satıldığını, ancak giderek çok değerlikli konjuge aşılarla yer değiştirdiğini belirtir. Seyahat Sağlığı sitesinin aşılar sayfası da polisakkarit aşının iki yaşından küçüklerde koruyucu olmadığını, konjuge aşıların ise bebeklerde bağışıklık yanıtını artırıp koruma süresini uzattığını yazar. Suudi belgesi ayrıca, güncel kanıtlara göre konjuge aşıların 55 yaş üstünde de güvenli ve etkili olduğunu not eder.

Aşının türü yaşınıza, sağlık durumunuza ve daha önce olduğunuz aşılara göre belirlenir. Bu seçimi siz ya da acenteniz değil, aşıyı uygulayacak hekim yapar. Sizin işiniz, hangi aşının yapıldığının kartınıza açıkça yazıldığından emin olmaktır. Kartta tür yazmıyorsa geçerlilik süresi kısalır; bunun nasıl işlediğini geçerlilik başlığında anlatıyoruz.

Menenjit B aşısı bu şartı karşılar mı?

DSÖ, B grubuna karşı koruyan aşıları protein temelli ayrı bir kategori olarak tanımlar. Suudi şartı ise ACYW gruplarını içeren aşıyı ister ve kabul ettiği aşıları adıyla sayar. Yalnızca B grubunu kapsayan bir aşı bu şartı karşılamaz.

Daha önce "menenjit aşısı" olduğunuzu biliyor ama hangisi olduğunu hatırlamıyorsanız, eski kartınızda yazan grupları kontrol edin. Kartta grup bilgisi yoksa ya da kart kayıpsa, durumu Seyahat Sağlığı Merkezi hekimine anlatın; yeni bir aşının gerekip gerekmediği orada değerlendirilir.

Umre aşısı, Suudi Arabistan'a varış gününden en az 10 gün önce yapılmış olmalıdır. Sağlık Bakanlığı ise seyahat aşıları için Seyahat Sağlığı Merkezlerine yolculuktan 4-6 hafta önce başvurulmasını önerir. İki süre birbirini tamamlar: 10 gün Suudi şartının alt sınırıdır, 4-6 hafta ise rahat bir planlama penceresidir.

Seyahat Sağlığı sitesi bu önerinin gerekçesini de açıklar: koruyuculuğun oluşması için belirli bir süre gerekir ve bu süre aşının tipine, doz sayısına ve kişinin daha önceki aşılarına göre değişir. Birden fazla aşı olacaksanız ya da çok dozlu bir şema gerekiyorsa, erken başvuru bu dozların sığacağı zamanı yaratır.

10 gün kuralı nasıl hesaplanır?

Suudi belgesindeki ifade "varıştan en az 10 gün önce"dir; hesap kalkışa göre değil, Suudi Arabistan'a ineceğiniz güne göre yapılır. Türkiye'den Medine'ye ya da Cidde'ye uçuşlarda kalkış ve varış çoğu zaman aynı gündür, ancak gece uçuşlarında varış ertesi güne geçebilir. Biletinizdeki varış tarihini esas alın.

Tablo yalnızca alt sınırı gösterir. Son güne bırakılan bir aşı; randevu bulunamaması, kartın vize dosyasına geç ulaşması ya da aşı sonrası kısa bir rahatsızlık gibi küçük aksaklıklarda bütün planı riske atar.

Vize dosyası için aşı neden daha erken gerekebilir?

Vize başvurusu kalkıştan haftalar önce hazırlanır ve acenteler evrakı belirli bir takvimle toplar. Aşı kartının ya da kopyasının bu dosyada istenip istenmediği, istenirse hangi tarihe kadar teslim edileceği sezondan sezona değişebilir. Bu yüzden aşı tarihinizi yalnızca uçuşa göre değil, acentenin evrak takvimine göre de belirleyin. Vize sürecinin genel adımları için umre vizesi nasıl alınır yazısına bakabilirsiniz.

Kalkıştan geriye doğru kurulmuş örnek bir takvim şöyle işler:

1. Kalkıştan 8-6 hafta önce: Tur tarihinizi kesinleştirin, eski aşı kartlarınızı ve aşı kayıtlarınızı bir araya getirin.
2. 6 hafta önce: Seyahat Sağlığı Danışma Hattı'nı ya da size en yakın merkezi arayın; randevu usulünü ve aşının nasıl temin edileceğini öğrenin.
3. 6-4 hafta önce: Hekim değerlendirmesinden geçin, aşınızı olun ve uluslararası aşı sertifikanızı teslim alın.
4. Acentenin bildirdiği tarihte: Sertifikanın kopyasını istenen biçimde teslim edin.
5. Kalkış günü: Sertifikanın aslını pasaportunuzla birlikte el çantanızda taşıyın.

Bu takvim bir öneridir. Kronik hastalığı olan, hamile olan ya da birden fazla aşı olacak yolcular için hekim farklı bir sıra ve zamanlama önerebilir; o durumda hekimin takvimi geçerlidir.

Suudi umre şartlarına göre dörtlü ya da beşli konjuge meningokok aşısı son 5 yıl içinde, dörtlü polisakkarit aşı ise son 3 yıl içinde yapılmışsa geçerli sayılır. Belgenin bir dipnotu daha vardır ve sık gözden kaçar: aşı kartında aşının türü belirtilmemişse aşı, yapıldığı tarihten itibaren yalnızca 3 yıl geçerli kabul edilir.

Belge, aşının adının ve uygulama tarihinin aşı kartına açıkça yazılmasını yolcunun geldiği ülkenin sağlık otoritelerinden ister. Bu, kartın içeriğinin sizin için en az aşının kendisi kadar önemli olduğu anlamına gelir.

Önceki umreden ya da hacdan kalan aşınız geçerli mi?

Birkaç yıl önce umreye ya da hacca gittiyseniz, yeni bir aşıya gerek olup olmadığını kartınızdaki iki bilgi belirler: aşının türü ve tarihi. Aşağıdaki tablo, aynı tarihte yapılmış üç farklı kaydın Mart 2027'deki bir varış için nasıl okunacağını gösterir.

Tablonun ilk satırı ayrıca dikkat ister. Suudi belgesi, 5 yıllık sürenin hangi güne göre ölçüleceğini ayrıca açıklamaz. Geçerliliğin dolmasına birkaç hafta ya da birkaç ay kalmışsa, yenilemenin gerekip gerekmediğini hekiminize ve Seyahat Sağlığı Merkezi'ne sorun; kararı tahminle vermeyin.

Kartta aşının adının ve türünün yazılması bu yüzden önemlidir. Konjuge aşı olduğunuz hâlde kartta yalnızca "menenjit aşısı" yazıyorsa, Suudi kuralı bu kaydı 3 yıllık aşı gibi değerlendirir. Böylece 5 yıllık sürenin 2 yılını kâğıt üzerinde kaybedersiniz. Aşı olduğunuz gün kartı teslim almadan önce aşının adının, türünün, kapsadığı grupların ve tarihin yazılı olduğunu kontrol edin.

Eski kartınızda bu bilgiler eksikse, kartı düzeltmeye çalışmayın. Uluslararası Sağlık Tüzüğü'ne göre sertifika üzerinde yapılan değişiklik ya da silinti belgeyi geçersiz kılabilir. Eksik kayıt için aşıyı yapan merkeze başvurun.

Hac aşısı umre için de geçerli mi?

Suudi Sağlık Bakanlığı'nın 1447H hac belgesi ile umre belgesi meningokok şartını aynı aşı türleri ve aynı sürelerle yazar. Bu nedenle hac için olunan bir meningokok aşısı, türü kartta yazılıysa ve süresi dolmamışsa umre şartıyla aynı ölçüye göre değerlendirilir. İki ibadetin diğer farkları için hac ve umre farkı yazısına bakabilirsiniz.

Türkiye'de seyahat aşıları ve uluslararası aşı sertifikası için başvurulacak resmî yer, Sağlık Bakanlığı'na bağlı Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü'nün Seyahat Sağlığı Merkezleridir. Seyahat Sağlığı Merkezi, yurt dışına çıkacak kişilere seyahat öncesi muayene, danışmanlık, aşılama ve uluslararası aşı sertifikası hizmeti veren resmî birimdir.

Bakanlığın sitesindeki açıklama nettir: uluslararası aşı sertifikası düzenleme yetkisi yalnızca bu merkezlerdedir. Sertifika İngilizce, Fransızca ve Türkçe olarak hazırlanır. Umre için istenen meningokok aşısının kaydını uluslararası geçerli bir belgeye dönüştürmek istiyorsanız yolunuz bu merkezlerden geçer.

Merkez listesi nerede?

Yetkili merkezlerin güncel listesi, adresleri ve telefonları Seyahat Sağlığı sitesinin "Merkezlerimiz" bölümünde yayımlanır. 9 Kasım 2026'da listede 34 ilde 57 yetkili merkez yer alıyordu. Bunların bir kısmı İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya ve Samsun'daki Seyahat Sağlığı Merkezleri; bir kısmı havalimanı ve liman sağlık denetleme merkezleri; bir kısmı da il sağlık müdürlükleridir.

Adresleri bu yazıya aktarmıyoruz; merkezler açılıp kapandığında yazının yanlışa dönmesini istemiyoruz. Liste değişebilir ve aynı sayfada yetkisi sona eren merkezler ayrıca gösterilir. Güncel bilgi için şu iki resmî sayfayı kullanın:

• Seyahat Sağlığı Merkezleri alfabetik listesi
• Seyahat Sağlığı Merkezleri iletişim bilgileri, il seçerek

Havalimanındaki merkez kalkış günü işe yarar mı?

Listede İstanbul Havalimanı ve İzmir Adnan Menderes Havalimanı sağlık denetleme merkezleri de yer alır. Bu, aşının kalkış günü havalimanında yapılabileceği anlamına gelmez. Suudi şartı aşının varıştan en az 10 gün önce yapılmış olmasını istediği için, kalkış günü yapılan bir aşı o yolculuk için şartı karşılamaz. Hangi merkeze giderseniz gidin, aşı yolculuktan haftalar önce yapılmalıdır.

Seyahat Sağlığı Merkezleri sayfası hizmetleri şöyle sıralar: seyahat öncesi muayene, gidilecek ülkeye göre DSÖ'nün önerdiği aşılar konusunda danışmanlık ve aşılama, sıtma riski ve yanınıza alacağınız ilaçlarla ilgili bilgilendirme, dönüşte ortaya çıkabilecek hastalıkların tanı ve takibi için yönlendirme. Sarıhumma aşısı da yalnızca bu merkezlerde yapılır; umre yolcusu için gündeme gelmez ama merkezlerin yetkisini gösterir.

Aşıyı başka bir sağlık kuruluşunda olmayı düşünüyorsanız

Aşıyı Seyahat Sağlığı Merkezi dışında bir sağlık kuruluşunda olmayı düşünüyorsanız, önce bu kaydın uluslararası aşı sertifikasına nasıl işleneceğini bir Seyahat Sağlığı Merkezi'ne sorun. Sertifika düzenleme yetkisi yalnızca bu merkezlerde olduğu için, aksi hâlde aşı olduğunuz hâlde Suudi şartının istediği belgeyi gösteremeyebilirsiniz. Kararı vermeden önce acentenizin vize dosyası için hangi belgeyi istediğini de öğrenin.

Seyahat Sağlığı Merkezlerine başvurmadan önce Seyahat Sağlığı Danışma Hattı'nı (444 77 34) aramanız, Bakanlığın sayfasında zaman ve hizmet kalitesi açısından önerilen yoldur. Merkezler mesai saatleri içinde çalışır. Aynı sayfa, aşı gerekiyorsa başvurunun yolculuktan 4-6 hafta önce yapılmasını uygun görür.

1. Tur tarihinizi ve Suudi Arabistan'a varış gününüzü netleştirin.
2. Danışma hattını ya da bulunduğunuz ildeki merkezi arayın; umre için meningokok aşısı ve uluslararası aşı sertifikası istediğinizi söyleyin.
3. Randevu usulünü, aşının merkezde bulunup bulunmadığını, sizin temin etmeniz gerekip gerekmediğini ve yanınıza alacağınız belgeleri sorun.
4. Kronik hastalığınız, hamileliğiniz, alerjiniz ya da düzenli kullandığınız ilaçlar varsa bunu hem telefonda hem muayenede söyleyin.
5. Aşı günü sertifikayı teslim almadan önce üzerindeki bilgileri kontrol edin.

Yanınıza neleri almalısınız?

Merkezin isteyeceği belgeler değişebilir; telefonda mutlaka teyit edin. Pratikte şunların yanınızda olması işinizi kolaylaştırır:

• Kimlik kartınız
• Pasaportunuz; sertifikadaki ad ve soyadın pasaporttaki yazımla aynı olduğunu kontrol edebilmek için
• Daha önce olduğunuz aşıların kartları ya da kayıtları
• Düzenli kullandığınız ilaçların listesi ve varsa hastalığınızı açıklayan hekim raporu

Aşı geçmişinizi hatırlamıyorsanız Sağlık Bakanlığı'nın e-Nabız sistemindeki aşı kayıtlarınıza bakabilirsiniz. Seyahat aşılarınız için ayrıca e-Devlet'teki Seyahat Sağlığı Aşılama Durumu Sorgulama hizmeti bulunur.

Seyahat Sağlığı Danışma Hattı sayfası, hattın gidilecek ülkeyle ilgili sağlık riskleri, önerilen aşılar ve yolculuk boyunca alınacak önlemler konusunda bilgilendirme yaptığını belirtir. "Hangi aşı, ne zaman, hangi merkezde" sorularını burada sorabilirsiniz.

Hat bir muayenenin yerine geçmez. Size özel tıbbi değerlendirme, aşı öncesinde hekim tarafından yapılır. Telefonda aldığınız genel bilgiyi, kendi sağlık durumunuz için hekiminize danışmadan kesin karar gibi kullanmayın.

İki aşı aynı randevuda yapılabilir mi?

Meningokok aşısının grip ya da başka bir aşıyla aynı gün yapılıp yapılamayacağı, kullanılacak ürünlere ve sizin durumunuza göre hekimin vereceği bir karardır. Bu soruyu randevuda sorun ve takviminizi hekimin cevabına göre kurun. Ayrı günler gerekiyorsa, 4-6 haftalık pencerenin değeri burada ortaya çıkar.

Uluslararası aşı sertifikası, kişinin hangi aşıyı hangi tarihte olduğunu uluslararası geçerli biçimde gösteren ve örneği Dünya Sağlık Örgütü'nün Uluslararası Sağlık Tüzüğü'nde yer alan resmî belgedir. İngilizce adı International Certificate of Vaccination or Prophylaxis'tir; halk arasında "aşı kartı" ya da "sarı kart" denir. Türkiye'de bu sertifika Seyahat Sağlığı Merkezlerince düzenlenir.

Uluslararası Sağlık Tüzüğü (IHR 2005), DSÖ üyesi ülkelerin hastalıkların sınır ötesine yayılmasını önlemek için uyduğu bağlayıcı kurallar bütünüdür. Tüzüğün 6. eki sertifikanın şartlarını şöyle sayar:

• Sertifika yalnızca DSÖ'nün onayladığı aşı ya da profilaksi için geçerlidir.
• Aşıyı uygulayan ya da uygulamayı denetleyen hekim veya yetkili sağlık çalışanı tarafından elle imzalanır.
• Uygulayan merkezin resmî mührünü taşır; mühür imzanın yerine geçmez.
• İngilizce ya da Fransızca olarak eksiksiz doldurulur; bunlara ek olarak başka bir dilde de doldurulabilir.
• Üzerinde yapılan değişiklik, silinti ya da boş bırakılan bölüm sertifikayı geçersiz kılabilir.
• Kişiseldir, toplu kullanılamaz; çocuklar için ayrı sertifika düzenlenir.
• Yazamayacak yaştaki çocuğun sertifikasını ebeveyni ya da vasisi imzalar.

Kartta neler yazmalı?

Suudi belgesi aşının adının ve uygulama tarihinin kartta açıkça yazılmasını ister ve tür yazmazsa geçerliliği 3 yılla sınırlar. Kartı teslim alırken şu tabloyu kontrol listesi olarak kullanın:

Kartı teslim aldıktan sonra yolculuğa şöyle hazırlayın:

• Aslını pasaportunuzla birlikte el çantanızda taşıyın; bavula koymayın.
• Telefonunuzda net bir fotoğrafını saklayın, bir kopyasını da Türkiye'de kalan bir yakınınıza bırakın.
• Acente kopya isterse istenen biçimde ve tarihte teslim edin.
• Kartın üzerine not yazmayın, düzeltme yapmayın.

Kartı pasaportun arasında taşımak pratik bir alışkanlıktır: Evrak kontrolünde ikisi birlikte istendiğinde aramanız gerekmez. Yolculuk boyunca pasaportunuzu nerede tutuyorsanız kartı da orada tutun.

Aşı kartınızı kaybettiyseniz önce aşının kayıtlı olup olmadığını kontrol edin, ardından aşıyı yaptırdığınız Seyahat Sağlığı Merkezi'ne başvurun. e-Devlet'te Sağlık Bakanlığı'nın sunduğu Seyahat Sağlığı Aşılama Durumu Sorgulama hizmeti, seyahat aşılarınızın kaydını sorgulamanızı sağlar. Bu bir sorgulama ekranıdır; kayıp sertifikanın yerine yenisinin düzenlenip düzenlenemeyeceğini ve hangi belgelerin isteneceğini merkezden öğrenmeniz gerekir.

Kayıp fark edildiğinde zaman en önemli etkendir. Kalkışa birkaç gün kala kaybedilen bir kartın yerine yenisini almak, merkezlerin mesai saatleri ve bulunduğunuz il düşünüldüğünde kolay olmayabilir. Bu yüzden kartın fotoğrafını ve kopyasını aşı olduğunuz gün çıkarın; kayıp anında hem merkeze hem acentenize bu kopyayla başvurursunuz.

Suudi Arabistan'dayken kaybedilen bir aşı kartı için izlenecek yol hakkında resmî bir açıklama bulamadık. Böyle bir durumda ilk iş kafile rehberinize haber vermektir. Telefonunuzdaki fotoğraf ve acentedeki kopya, en azından aşının yapıldığını gösteren bir kayıt olarak elinizde bulunur.

Kartı kaybetmek aşının etkisini ortadan kaldırmaz; sorun belgenin kendisidir. Kayıt bulunamıyor ve sertifika yeniden düzenlenemiyorsa ne yapılacağına Seyahat Sağlığı Merkezi hekimi karar verir. Yeniden aşı olmanın gerekip gerekmediğini kendiniz kararlaştırmayın; hekiminize danışın.

Suudi umre belgesi, meningokok aşısının yanında mevsimsel grip aşısını ve rutin aşıların güncel olmasını önerir; belirli gruplar için ise COVID-19 aşısını zorunlu tutar. T.C. Sağlık Bakanlığı Seyahat Sağlığı sitesinin Suudi Arabistan sayfası da her yolculuk öncesinde rutin aşıların güncellenmesini önerir. Önerilen aşılar umre şartı değildir; ihtiyacınızı hekiminiz değerlendirir.

Mevsimsel grip aşısı

Suudi belgesi, 2025-2026 sezonu için güncellenmiş mevsimsel grip aşısının yolculuktan önce yapılmasını tavsiye eder. Grip aşısı zorunlu değildir. Kalabalık ve kapalı alanlarda uzun süre bulunulan bir yolculukta önerinin gerekçesi anlaşılır bir gerekçedir. Hangi sezonun aşısının, ne zaman yapılacağını aile hekiminize ya da Seyahat Sağlığı Merkezi'ne sorun.

Rutin aşılar tarafında Suudi belgesi difteri, tetanoz, boğmaca, çocuk felci, kızamık, suçiçeği ve kabakulak aşılarının güncel olmasını önerir. Seyahat Sağlığı'nın Suudi Arabistan sayfası, dünyada görülen salgınlar nedeniyle kızamık bağışıklığınızın yolculuktan önce kontrol edilmesini ayrıca hatırlatır. Çocukluk aşılarınızın kaydını bilmiyorsanız aile hekiminizle konuşun.

Seyahat Sağlığı sitesi Suudi Arabistan için hepatit A aşısını önerir. Tifo, hepatit B ve kuduz aşılarını ise kişinin yolculuk biçimine göre değerlendirir: kırsal bölgelere gidenler, uzun süre kalanlar ya da hayvanlarla temas edebilecek olanlar gibi. Bu aşılar umre şartı değildir; yolculuğunuzun süresine ve sağlık durumunuza göre gerekip gerekmediğine Seyahat Sağlığı Merkezi hekimi karar verir.

Çocuk felci ve sarıhumma kimlere zorunlu?

Suudi belgesi çocuk felci aşısını Afganistan, Pakistan ve listelenen diğer ülkelerden; sarıhumma aşısını da Afrika ve Güney Amerika'daki belirli ülkelerden gelenler için zorunlu tutar. Türkiye bu listelerde yer almaz. Seyahat Sağlığı'nın Suudi Arabistan sayfası, sarıhumma riski bulunan bir ülkenin havalimanında 12 saatten uzun aktarma yapan yolcular için de sertifika şartını aktarır. Umreye üçüncü bir ülkeden geçerek gidecekseniz ya da yakın zamanda bu ülkelerde bulunduysanız durumunuzu Seyahat Sağlığı Merkezi'ne ayrıca danışın.

Evet. Suudi Sağlık Bakanlığı'nın 1447H (2026) umre belgesi, belirli gruplardaki yolcuların Suudi Arabistan'a gitmeden önce COVID-19'a karşı aşı ya da bağışıklık kanıtı göstermesini zorunlu tutar. Umre yolcuları arasında ileri yaştakilerin ağırlığı düşünüldüğünde bu madde önemlidir; buna karşın bazı rehberlerde COVID-19 aşısı yalnızca önerilen aşılar arasında anılır.

Belgeye göre bu şarta tabi gruplar şunlardır:

• 65 yaş üstündekiler
• Hamileler
• Kronik kalp hastalığı olanlar
• Kronik solunum yolu hastalığı olanlar
• Kronik böbrek yetmezliği olanlar
• Orak hücre anemisi ve talasemi gibi kalıtsal kan hastalığı olanlar
• Doğuştan ya da ilaca bağlı bağışıklık yetmezliği olanlar
• Kanser hastaları
• Kronik nörolojik hastalığı olanlar

Belge, bu gruplar için aşağıdaki kanıtlardan en az birini kabul eder:

Listedeki gruplardan birine giriyorsanız, COVID-19 aşı kayıtlarınızın hangi belgeyle gösterileceğini Seyahat Sağlığı Merkezi'ne ve acentenize sorun. Aşı kayıtlarınızı e-Nabız üzerinden kontrol edebilirsiniz. 2021-2024 arasında iki ya da daha fazla doz olmuşsanız belgedeki ikinci seçenek sizi ilgilendirir; yine de kaydın adınıza eksiksiz görünmesi ve istenen biçimde sunulabilmesi gerekir.

Yeni bir doz gerekip gerekmediği, sağlık durumunuz ve son aşı tarihinize göre hekiminizin vereceği bir karardır. Kronik hastalığınız için sizi izleyen hekimle bu konuyu aşı randevusundan önce konuşun.

Bu madde yeni sezonda değişebilir mi?

Değişebilir. Suudi sağlık şartları her dönem yeniden yayımlanır ve COVID-19 maddesindeki tarih aralıkları zamana bağlıdır. Bu yazıdaki bilgi, Suudi Sağlık Bakanlığı sitesinde 9 Kasım 2026'da yayımlı olan 1447H (2026) belgesine dayanır. Yeni dönem belgesi yayımlandığında bu maddeyi ilk kontrol edilecekler arasına alın.

Son kontrol: 09.11.2026.

Kronik hastalığı olanlar, hamileler ve çocuklar için aşı kararı kişiye özeldir ve mutlaka hekimle verilir. Seyahat Sağlığı sitesinin aşılar sayfası, aşı şemasının yaşa, sağlık durumuna, hamileliğe, bağışıklık durumuna, alerjiye, aşı geçmişine, gidilecek ülkeye, kalış süresine ve konaklama koşullarına göre belirlendiğini yazar. Bu bölüm o görüşmeye hazırlanmanız içindir, hekim değerlendirmesinin yerine geçmez.

Kronik hastalığı olanlar

Suudi belgesi, kronik hastalığı olan yolculara hastalıklarını açıklayan bir belge taşımalarını ve ilaçlarını orijinal ambalajında, yetecek miktarda yanlarında bulundurmalarını önerir. Aynı belge, sıvı kaybını artırabilecek ilaçların, örneğin idrar söktürücülerin, tedaviyi yürüten hekim tarafından yeniden ayarlanmasının gerekebileceğini not eder.

Sağlık Bakanlığı'nın MERS bilgi notu da şeker hastalığı, kronik akciğer hastalığı, böbrek yetmezliği ve bağışıklık yetmezliği olanlarda MERS'in daha ağır seyredebileceğini belirtir. Bu ayrıntıları aşı randevusunda hekime anlatın. İlaç ve kronik hastalık hazırlığının tamamı için umrede sağlık ve ilaç yazısına bakabilirsiniz.

Hamileler

Hamilelik, Suudi umre belgesinde COVID-19 şartına tabi gruplar arasında sayılır. Meningokok aşısının hamilelikte yapılıp yapılmayacağı, hangi ürünle ve ne zaman yapılacağı ise hekiminizin değerlendireceği bir konudur. Hamileyken umre planlıyorsanız aşı randevusundan önce kadın doğum hekiminizle görüşün.

Hac için yayımlanan Suudi belgesi, son üç aydaki gebeliği ve her dönemdeki yüksek riskli gebeliği hac için uygun bulmaz; umre belgesinde böyle bir madde yer almaz. Kadın yolcuların diğer soruları için kadınlar için umre rehberi yazısına bakabilirsiniz.

Çocuklar

Uluslararası Sağlık Tüzüğü'ne göre çocuklar için ayrı sertifika düzenlenir ve yazamayacak yaştaki çocuğun sertifikasını ebeveyni ya da vasisi imzalar. Seyahat Sağlığı sitesi polisakkarit aşının iki yaşından küçüklerde koruyucu olmadığını, konjuge aşıların ise yaşa göre farklı doz şemalarıyla lisanslandığını yazar.

Bebek ya da küçük çocukla gidecekseniz hangi aşının, kaç dozla ve ne kadar önceden yapılacağını çocuk doktorunuzla ve Seyahat Sağlığı Merkezi'yle konuşun. Çok dozlu bir şema gerekiyorsa planlamaya daha erken başlayın. Ailece yolculuğun oda ve program tarafı için ailece umre ve çocuklarla yolculuk yazısı yol gösterir.

İleri yaştaki yolcular için Suudi belgesi, konjuge meningokok aşılarının 55 yaş üstünde de güvenli ve etkili olduğuna dair güncel kanıtlara işaret eder. 65 yaş üstündeyseniz COVID-19 şartını da takviminize ekleyin. Mesafe, otel ve günlük tempo gibi konular için yaşlılar ve engelliler için umre yazısına bakabilirsiniz.

Tıbbi nedenle aşı olamayanlar

Uluslararası Sağlık Tüzüğü'nün 6. eki, aşının tıbbi nedenle sakıncalı olduğu kanısındaki hekimin bu gerekçeleri İngilizce ya da Fransızca olarak yazılı vermesini ve varış ülkesindeki yetkililerin bunu dikkate almasını öngörür. Suudi umre belgesi ise meningokok şartı için böyle bir muafiyet usulü tarif etmez. Aşı olamayacağınız söylendiyse, yolculuk kararından önce durumunuzu Seyahat Sağlığı Merkezi'ne ve acentenize birlikte danışın.

Aşı, umrede bulaşıcı hastalıklara karşı alınan önlemlerden yalnızca biridir; T.C. Sağlık Bakanlığı ve Suudi Sağlık Bakanlığı el hijyeni, maske, gıda güvenliği ve hayvan temasından kaçınma gibi önlemleri ayrıca önerir. Seyahat Sağlığı sitesinin aşılar sayfası bunun gerekçesini tek cümleyle verir: hiçbir aşı tam koruma sağlamaz, bu yüzden enfeksiyondan korunma önlemlerine de uyulmalıdır.

Kalabalıkta solunum yolu enfeksiyonlarına karşı

Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü'nün Hac ve Umre'de Enfeksiyon Kontrol Önlemleri broşürü ile Suudi belgesi şu önlemlerde birleşir:

• Eller sık sık su ve sabunla yıkanır ya da el antiseptiği kullanılır.
• Öksürürken ve hapşırırken ağız tek kullanımlık mendille ya da ön kolla kapatılır, mendil çöpe atılır.
• Tavaf ve sa'y gibi kalabalık ortamlarda maske kullanılır; broşür maskenin kirlendikçe ve tercihen 6 saatte bir değiştirilmesini önerir.
• Hasta görünen kişilerle yakın temastan ve kişisel eşya paylaşımından kaçınılır.

Tavaf, Kâbe'nin etrafında yedi kez dönülerek yapılan ibadettir; sa'y ise Safa ile Merve arasında yedi kez gidip gelmektir. Umrenin bu bölümlerinin nasıl yapıldığı umre nedir rehberinde anlatılır.

Yiyecek, su, hayvan teması ve sıcak

• Güvenli su içilir: klorlu, ambalajlı ya da kaynatılıp soğutulmuş su.
• Pastörize edilmemiş süt ve süt ürünleri ile çiğ ya da iyi pişmemiş et tüketilmez.
• Çiğ yenecek sebze ve meyveler iyice yıkanır.
• Sokak satıcılarından ve açıkta, etiketsiz satılan yiyeceklerden kaçınılır.
• Deve çiftlikleri, pazarları ve ahırları ziyaret edilmez; develerle temas edilmez, deve sütü içilmez.

MERS, Orta Doğu Solunum Sendromu Koronavirüsünün yol açtığı ağır solunum yolu hastalığıdır. Sağlık Bakanlığı'nın bilgi notuna göre virüsün develerden bulaştığından şüphelenilir ve hastaların büyük kısmı Suudi Arabistan'da tespit edilmiştir. Deveyle ilgili önlemlerin gerekçesi budur.

Sıcak da ayrı bir risktir. Suudi belgesi, özellikle yaşlı yolculara ibadet sırasında doğrudan güneşten kaçınmalarını ve yeterli sıvı almalarını önerir. Gideceğiniz ayın havasını hesaba katmak için umreye ne zaman gidilir yazısına bakabilirsiniz.

Dönüşte hangi belirtilerde doktora gidilmeli?

Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü'nün broşürü, hac ve umreden döndükten sonra ishal, ateş, öksürük ve nefes almada güçlük gibi şikâyetleri olanların en yakın sağlık kuruluşuna başvurmasını ve hekime yakın zamanda hac ya da umreden döndüğünü söylemesini ister. MERS bilgi notu da Suudi Arabistan ziyaretinden sonraki 14 gün içinde ateşle birlikte öksürük ya da nefes darlığı görülürse sağlık kuruluşuna başvurulmasını ve seyahat bilgisinin hekime mutlaka verilmesini önerir.

DSÖ, menenjitin sık görülen belirtileri arasında ateş, ense sertliği, bilinç bulanıklığı, baş ağrısı, ışığa hassasiyet, bulantı ve kusmayı sayar. Bu belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulur ve yolculuk bilgisi hekime anlatılır.

Umre aşısında en sık yapılan hatalar aşıyı son haftaya bırakmak ve kartta aşı türünün yazılıp yazılmadığını kontrol etmemektir; ikisi de aşı olduğunuz hâlde şartı belgeleyememenize yol açabilir. Aşağıdaki liste, resmî belgelerdeki kurallarla gündelik hazırlık arasındaki boşlukta ortaya çıkan hataları toplar.

1. Aşıyı son güne bırakmak. Varıştan 10 gün önce, Suudi şartının en alt sınırıdır. Vize dosyası ve randevu takvimi daha erken bir tarih gerektirebilir.
2. Kalkış ile varışı karıştırmak. Gece uçuşunda varış ertesi güne geçer; hesap varış gününe göre yapılır.
3. Kartta aşı türünü kontrol etmemek. Türü yazmayan kayıt, konjuge aşı olsa bile 3 yıllık sayılır.
4. Eski aşıya kontrolsüz güvenmek. Birkaç yıl önceki hac ya da umre aşısının türüne ve tarihine bakmadan yeni aşıdan vazgeçmek.
5. Yalnızca B grubu aşısını yeterli sanmak. Suudi şartı ACYW gruplarını içeren aşıyı ister.
6. COVID-19 maddesini gözden kaçırmak. 65 yaş üstündekiler, hamileler ve belgede sayılan kronik hastalığı olanlar için kanıt istenir.
7. Çocuğu ebeveynin belgesiyle idare etmek. Uluslararası Sağlık Tüzüğü'ne göre her çocuk için ayrı sertifika düzenlenir.
8. Kartı bavula koymak. Aslı el çantasında, fotoğrafı telefonda olmalıdır.
9. Kartın üzerine yazı yazmak ya da düzeltme yapmak. Silinti ve değişiklik belgeyi geçersiz kılabilir.
10. Hekime sağlık durumunu eksik anlatmak. Kronik hastalık, hamilelik, alerji ve düzenli kullanılan ilaçlar aşı kararını etkiler.

Hataların çoğu takvimle önlenir. Varış tarihini, acentenin evrak teslim tarihini ve aşı randevusunu aynı kâğıda yazıp geriye doğru plan yaptığınızda, son dakika baskısı ortadan kalkar. Kayıt sırasında danışmanınıza "aşı kartını ne zaman ve hangi biçimde teslim edeyim?" diye sormak, bu takvimin ilk satırını doldurur.

İkinci kural, kartı aşı günü kontrol etmektir. Merkezden çıktıktan sonra fark edilen bir eksik, ayrı bir yolculuk ve ayrı bir randevu demektir. Kontrol listesini aşı gününden önce telefonunuza kaydedin.

Ailece ya da arkadaş grubuyla gidiyorsanız her yolcunun aşı tarihi, aşı türü ve kartı ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Bir kişinin kartındaki eksik, grubun bütün planını etkileyebilir. Özellikle ileri yaştaki anne ve babaların kartlarını ve COVID-19 kayıtlarını yolculuktan önce birlikte gözden geçirmek, sorunları Türkiye'deyken çözmenizi sağlar.

Fazilet Turizm'in yayımlanan umre programlarında vize işlemleri, sağlık kurumlarından sağlık hizmeti ve refakat, zorunlu seyahat sigortası ve gidiş tarihinden önce umre semineri fiyata dahil kalemler arasında yer alır. Bu dört kalem standart, lüks, Ramazan, Şevval, kandil ve sömestir umre programlarının dahil listelerinde ortaktır. Meningokok aşısı ise dahil listesinde ayrı bir kalem olarak geçmez.

Kalkış tarihleri ve her programın dahil listesi umre programları sayfasında yer alır. Örnek bir programın gün gün akışını ve dahil listesini 14 günlük umre programı sayfasında görebilirsiniz. Güncel fiyat için program sayfalarına bakın ya da danışmanınızı arayın.

Aşı kartı süreci nasıl işler?

Sitemizdeki süreç anlatımında pasaport, aşı kartı ve vize işlemleri acentemiz tarafından yürütülen adımlar arasında sayılır. Aşının kendisi bir sağlık kuruluşunda yapılır. Sizden beklenen, aşınızı zamanında olmanız ve aşı kartınızı ya da kopyasını danışmanınızın bildirdiği tarihte teslim etmenizdir.

Kartın hangi biçimde (aslı, fotokopisi ya da taranmış kopyası) istendiğini kayıt sırasında sorun. Hazırlığın diğer başlıkları, yani pasaport, valiz, ilaç ve uçuş günü için ilk kez umreye gidenler için hazırlık rehberi yazısına bakabilirsiniz.

Dahil listesindeki "sağlık kurumlarından sağlık hizmeti ve refakat" ile "zorunlu seyahat sigortası" kalemlerinin hangi durumları, hangi sınırlarla karşıladığını sözleşmeden, poliçeden ya da danışmanınızdan öğrenin. Kronik bir hastalığınız varsa bunu kayıt sırasında bildirin; kafile rehberinin durumunuzdan haberdar olması yolculuk sırasında işinizi kolaylaştırır.

Gidiş tarihinden önce düzenlenen umre seminerinde program akışı, ihram ve menasik anlatılır. Aşı ise 10 günlük alt sınıra bağlı olduğu için aşıyla ilgili sorularınızı seminer gününü beklemeden, kayıt sırasında sorun. Seminer günü geldiğinde aşınızın yapılmış ve kartınızın teslim edilmiş olması en rahat düzendir.

Fazilet Turizm, TÜRSAB belge no A-4593 ile A Grubu seyahat acentesi olarak faaliyet gösterir. Program seçenekleri arasında standart umre ve lüks umre kategorileri bulunur; süre seçimi için umre kaç günlük olmalı yazısı da yol gösterebilir.

Kalkıştan önce aşı hazırlığınızı tamamladığınızı anlamanın en kısa yolu, aşağıdaki listeyi tarih sırasıyla kontrol etmektir. Liste, Suudi umre şartları ile Sağlık Bakanlığı Seyahat Sağlığı önerilerini tek bir takvimde birleştirir.

Son hafta için kısa kontrol

• Meningokok aşınız varıştan en az 10 gün önce yapıldı mı ve türü kartta yazıyor mu?
• 65 yaş üstündeyseniz ya da belgede sayılan kronik hastalıklardan biri sizde varsa COVID-19 kanıtınız hazır mı?
• Çocuğunuzun ayrı sertifikası var mı ve bilgileri pasaportuyla uyuşuyor mu?
• Grip aşısı ve rutin aşılar için hekiminize danıştınız mı?
• Kronik hastalığınızı açıklayan belge ve ilaçlarınız orijinal ambalajında mı?
• Kartın fotoğrafı telefonunuzda, kopyası acentede ve bir yakınınızda var mı?

Henüz tur tarihinizi seçmediyseniz, aşı takvimini tarihten bağımsız kurmanız mümkün değildir; ama eski kartlarınızı toplamak ve hekiminizle sağlık durumunuzu konuşmak gibi işler şimdiden yapılabilir. Tarihi seçtiğinizde rezervasyon formu üzerinden talebinizi iletebilir, aşı kartının teslim takvimini danışmanınızla birlikte netleştirebilirsiniz. Sömestir döneminde çocuklarla gidecekler için sömestir umresi programları ayrıca listelenir.

Bu yazıdaki sağlık bilgileri yalnızca aşağıdaki resmî kaynaklara dayanır. Suudi sağlık şartları her dönem yeniden yayımlandığı için yolculuğunuzdan önce bu sayfaları yeniden kontrol edin.

• Suudi Arabistan Sağlık Bakanlığı, Health Requirements and Recommendations for Travelers to Saudi Arabia for Umrah, 1447H 2026
• Suudi Arabistan Sağlık Bakanlığı, Health Requirements and Recommendations for Travelers to Saudi Arabia for Hajj, 1447H 2026
• Suudi Arabistan Sağlık Bakanlığı, Pilgrims Health sayfası
• T.C. Sağlık Bakanlığı Seyahat Sağlığı, Suudi Arabistan sağlık bilgisi
• T.C. Sağlık Bakanlığı Seyahat Sağlığı, Aşılar
• T.C. Sağlık Bakanlığı Seyahat Sağlığı, Seyahat Sağlığı Merkezleri
• T.C. Sağlık Bakanlığı Seyahat Sağlığı, yetkili merkez listesi
• T.C. Sağlık Bakanlığı Seyahat Sağlığı, Danışma Hattı
• e-Devlet Kapısı, Seyahat Sağlığı Aşılama Durumu Sorgulama
• T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Hac ve Umre'de Enfeksiyon Kontrol Önlemleri
• T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Hac ve Umre'ye Gidenlere MERS-CoV Hastalığı Bilgi Notu
• Dünya Sağlık Örgütü, Meningitis bilgi notu
• Dünya Sağlık Örgütü, Disease Outbreak News: Invasive meningococcal disease, Kingdom of Saudi Arabia, 11 Nisan 2025
• Dünya Sağlık Örgütü, International Health Regulations 2005, Ek 6

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve tıbbi tavsiye değildir. Aşı, ilaç ve sağlık durumunuzla ilgili her kararı hekiminize danışarak verin.

Son kontrol: 09.11.2026.