Ravza Ziyareti Nasıl Yapılır? Nusuk Randevusu, Saatler ve Ziyaret Adabı

Ravza-i Mutahhara, Medine'deki Mescid-i Nebevî'de Peygamber Efendimiz'in (s.a.s.) kabrinin bulunduğu Hücre-i Saâdet ile minberi arasında kalan bölümdür. Diyanet İşleri Başkanlığı'nın Umre Yolcusu Rehberi bu alanı 22x15 metre ölçüsünde verir ve Mescid-i Nebevî'deki bütün imar çalışmalarında özenle korunduğunu belirtir. Ravza bahçe, mutahhara tertemiz demektir; ziyaretçiler arasında kısaca "Ravza" diye anılır.

Bölümün değeri bir hadise dayanır. Diyanet'in Hac ve Umre ile İlgili Fetvalar kitabında aktarıldığı şekliyle Peygamber Efendimiz, "Evimle minberimin arası, cennet bahçelerinden bir bahçedir ve minberim havzımın üzerindedir." buyurmuştur (Buhârî, Fadlu's-salâti fî Mescidi Mekke ve'l-Medîne, 5 [1196]; Müslim, Hac, 502 [1391]). Ziyaretçilerin burada namaz kılmaya ve dua etmeye özen göstermesinin sebebi bu müjdedir.

Ravza'nın içinde İslam'ın ilk yıllarına ait hatıraları taşıyan sütunlar ve Mihrab-ı Nebî, batı sınırında ise Osmanlı Sultanı III. Murat'ın 1590'da Mescid-i Nebevî için yaptırdığı, bugün de kullanılan minber bulunur. Mescid-i Nebevî'nin tarihini, kapılarını, katlarını ve genişletmelerini Mescid-i Nebevî rehberimizde ayrıntılı bulabilirsiniz; mescidin bölümlerine kısa bir bakış için Mescid-i Nebevî kuşbakışı sayfası yol gösterir. Bu yazı yalnız Ravza'ya girişin, randevunun ve ziyaret adabının pratik tarafına odaklanır.

Ravza ile Kabr-i Saâdet aynı yer mi?

Hayır, ikisi yan yana ama ayrı yerlerdir. Hücre-i Saâdet, Peygamber Efendimiz'in vefat ettiği ve defnedildiği, Hz. Âişe'ye ait odadır; Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ömer de vasiyetleri gereği buraya defnedilmiştir. Diyanet'in rehberine göre odanın üzerindeki kubbe Sultan II. Mahmud döneminde taştan yapılıp yeşile boyandığı için Yeşil Kubbe adıyla anılır.

Karışıklığın bir sebebi dildir. Diyanet'in hac sözlüğü, halk arasında kabr-i saâdete de "Ravza-i Mutahhara" dendiğini not eder. Oysa Nusuk izni, hücre ile minber arasındaki namaz alanı içindir. Muvâcehe-i Saâdet ise Hücre-i Saâdet'in kıble tarafında, kabrin karşısına gelen ve selam verilen bölümdür; ziyaretçiler burada sıraya girerek ilerler.

Evet, Ravza'nın içine yalnız Nusuk uygulamasından alınmış, kişiye özel giriş koduyla girilebilir. Nusuk'un Ravza sayfası bunu açıkça yazar: giriş kodu olmadan Ravza'ya girmek mümkün değildir ve her kod yalnız bir kez kullanılabilir. Nusuk, Suudi Arabistan Hac ve Umre Bakanlığı'nın umre izni, Ravza izni ve benzeri hizmetleri tek çatıda topladığı resmî dijital platformdur.

İzin sistemi kalabalığı düzenlemek için kuruldu. Nusuk'a göre bu düzenleme sayesinde Ravza'yı bir günde ziyaret edebilen kişi sayısı beş binden elli binin üzerine çıktı. Randevu, Mescid-i Nebevî'nin bütününü değil, yalnız Ravza'nın sınırlı alanını kapsar; bu ayrımı bilmek, Medine günlerinizi gereksiz kaygıdan kurtarır.

Mescid-i Nebevî'ye girmek için izin gerekir mi?

Gerekmez. Nusuk'un sık sorulan sorularına göre Mescid-i Nebevî günün 24 saati açıktır ve herkes izinsiz girebilir; erkekler ve kadınlar için ayrı namaz alanları vardır. Vakit namazlarını, nafile namazları ve Kur'an okumayı mescidin herhangi bir yerinde, randevu düşünmeden yapabilirsiniz.

Mescide girerken birkaç kural akılda tutulmalıdır. Nusuk'a göre yiyecek ve içecek mescidin içine sokulmaz, yalnız dış avlularda tüketilir; çocuk arabaları da yalnız dış avlularda kullanılabilir. Mescidin içinde ve avlularda kaybolan eşyalar için ayrı kayıp eşya noktaları bulunur.

Ravza izni ücretli mi?

Nusuk'un Ravza sayfasında ve hizmet rehberinde bu izin için bir ücret yer almaz; izin doğrudan resmî uygulamadan alınır. Bu yüzden "Ravza randevusu ayarlıyoruz" diyerek para isteyen sosyal medya hesaplarına ya da kod satan kişilere itibar etmeyin. Kod her ziyaretçiye özeldir ve tek kullanımlıktır; başkasıyla paylaşılması ya da satın alınması işinize yaramaz.

Nusuk'ta Ravza için iki ayrı yol vardır: tarih seçilerek yapılan normal rezervasyon yılda bir kez açılır, Medine'de Mescid-i Nebevî'ye yakın olanlar için çalışan anlık yol ise yıl içinde yeniden ziyarete imkân verir. Nusuk'un ifadesiyle bütün ziyaretçiler Ravza'nın ana sayfasındaki rezervasyon hizmetinden yılda bir kez yer ayırabilir; anlık yolda ise her 20 dakikada bir yeni ziyaret saatleri açılır.

Normal rezervasyon

Normal rezervasyon, Ravza'nın ana sayfasındaki rezervasyon hizmetinden tarih ve saat seçilerek önceden alınan randevudur. Yılda bir hakkınız olduğu için tarihi, Medine'de bulunacağınız günlere göre seçmek gerekir. Rezervasyonu yapan kişi gruba en fazla dört ziyaretçi ekleyebilir; bu imkân anlık yolda yoktur.

Normal rezervasyonun değeri, saati önceden bilmenizdir. Grup programındaki şehir gezisi, Cennetü'l-Bakî ziyareti ve Mekke'ye hareket saati belli olduğu için Ravza'yı bunlarla çakışmayan bir aralığa yerleştirebilirsiniz. Yıllık hakkı kullandıktan sonra aynı yıl içinde ikinci bir normal rezervasyon yapılamaz.

Anlık yol

Anlık yol, Nusuk'un Arapça arayüzünde el-mesârü'l-fevrî olarak geçen ve Medine'deyken o günün boş saatlerinden yer ayırmaya yarayan hizmettir. Nusuk, bu hizmetin Mescid-i Nebevî'nin merkez bölgesine yakın olanlar için çalıştığını belirtir; yani konumunuzun mescit çevresinde olması beklenir.

Normal rezervasyonu kaçıran ya da Ravza'ya ikinci kez girmek isteyen ziyaretçinin başvurabileceği yol budur. Boş saat bulmak o günün yoğunluğuna bağlıdır ve anlık yolda yanınıza başka bir ziyaretçi ekleyemezsiniz. Aile olarak birlikte girmek istiyorsanız normal rezervasyon daha uygun bir yoldur.

Son kontrol: 09.11.2026 — Nusuk Ravza sayfası (sayfanın son güncellenme tarihi 22.04.2026). Kurallar değişebileceği için yola çıkmadan önce uygulamadaki güncel bilgiyi kontrol edin.

Nusuk hesabı, uygulamayı resmî mağazadan indirip kişisel bilgilerinizle kaydolarak açılır ve Ravza rezervasyonu bu hesaba bağlanır. Rezervasyon kişiye özel olduğu için gruptaki her yetişkinin kendi hesabının bulunması işinizi kolaylaştırır. Hesabı Medine'ye vardıktan sonra değil, yola çıkmadan önce sakin bir zamanda hazırlamak hem onay süresini kaçırma ihtimalini azaltır hem de otel internetine bağımlı kalmanızı önler.

Uygulamayı resmî kaynaktan indirin

Nusuk'un resmî sitesi uygulamayı App Store, Google Play ve AppGallery mağazalarına yönlendirir. Benzer adlı, reklamlı ya da ücret isteyen uygulamalar resmî değildir. İndirmeden önce uygulamanın nusuk.sa sitesindeki bağlantıdan açıldığını kontrol etmek en sağlam yoldur.

Hesap bilgileri ve doğrulama

Kayıt sırasında ad, iletişim bilgisi ve seyahat belgesi gibi kişisel bilgiler istenir; yurt dışından gelen ziyaretçilerde bu çoğunlukla pasaport ve vize bilgisidir. Ekranlar ve istenen alanlar uygulama sürümüne göre değişebildiği için burada ekran ekran tarif vermiyoruz. Pasaportunuzdaki bilgilerle hesaptaki bilgilerin harfi harfine aynı olmasına dikkat edin; vize süreci için umre vizesi rehberimize bakabilirsiniz.

Telefonunuzda bildirimlere izin vermeyi unutmayın. Onay penceresinin açıldığını, bekleme listesinde yer çıktığını ya da randevunuzla ilgili bir değişikliği uygulama bildirimle haber verir. Bildirimler kapalıysa bu uyarıları ancak uygulamayı açtığınızda görürsünüz.

Uygulamada bir sorunla karşılaşırsanız resmî destek kanalını kullanın. Nusuk'un sitesinde yer alan destek numaraları, Suudi Arabistan içinden aranacaklar için 1966, ülke dışından aranacaklar için 920002814'tür. Sosyal medyada "Nusuk destek" adıyla açılmış resmî olmayan hesaplara kişisel bilgilerinizi ya da doğrulama kodlarınızı vermeyin.

Gruptakileri rezervasyona nasıl eklersiniz?

Rezervasyonu yapan kişi, grup ekleme seçeneğiyle en fazla dört ziyaretçiyi kendi rezervasyonuna ekleyebilir. Nusuk'a göre eklenen kişilerin bunu kendi Nusuk hesaplarından kabul etmesi gerekir; bu yüzden anne, baba ya da eş için de ayrı hesap açılmalıdır.

Gruptakilerin rezervasyonunu onaylamak ve iptal etmek, rezervasyonu yapan kişinin hesabından yapılır; gruba eklenen kişi kendi kaydını kendisi iptal edemez. Grup sorumlusu bir kişinin kaydını tek başına iptal edebilir ya da bütün grubu birden iptal edebilir. Nusuk ayrıca ziyarete kendisi uygun olmayan bir kişinin de başkaları için rezervasyon yapabileceğini belirtir.

Ravza randevusu, Nusuk uygulamasında Ravza bölümüne girip tarih ve saat seçerek, ardından ziyaretten önceki 48 saat içinde rezervasyonu onaylayarak alınır. Akış genel hatlarıyla şöyledir:

1. Nusuk uygulamasını açın ve hesabınıza giriş yapın.
2. Ravza-i Şerife bölümündeki rezervasyon hizmetine girin.
3. Medine'de bulunacağınız günlerden birini seçin ve boş saatleri görüntüleyin; kadınlar ve erkekler için ayrı saatler gösterilir.
4. Yanınızda girecek kişiler varsa grup ekleme seçeneğiyle en fazla dört kişiyi ekleyin ve onların kendi hesaplarından kabul etmesini bekleyin.
5. Rezervasyonu tamamlayın; bu aşamada yer ayrılır ama giriş kodu henüz oluşmaz.
6. Ziyaretten 48 saat önce onay penceresi açılır; rezervasyonu ziyaretten en geç 2 saat önce onaylayın.
7. Onaydan sonra QR kod biçimindeki giriş kodu görünür; mescide gelmeden önce uygulamayı açıp kodun ekranda göründüğünü kontrol edin.
8. Ziyaret saatinden 30 dakika önce giriş noktasında olun.

Uygulamadaki düğme adları ve menü sırası güncellemelerle değişebilir; yukarıdaki sıra, Nusuk'un Ravza sayfasında anlatılan işleyişe dayanır. Rezervasyon ile onay arasındaki farkı akılda tutun: rezervasyon yer ayırır, onay ise o yeri kesinleştirir ve giriş kodunu açar.

Türkiye ile Suudi Arabistan aynı saat dilimini kullanır; yine de uygulamadaki saatleri Medine yerel saati olarak okuyun ve telefonunuzun saat ayarının otomatik olduğundan emin olun. Onay penceresini kaçırmamak için rezervasyonu yaptığınız anda telefonunuza iki hatırlatma kurun: biri onay penceresinin açıldığı saate, diğeri onayın kapanmasından birkaç saat önceye.

Bekleme listesi nasıl kullanılır?

İstediğiniz günde boş saat yoksa o gün için bekleme listesine kaydolabilirsiniz; saat açıldığında uygulama bildirim gönderir. Nusuk'a göre aynı anda yalnız bir bekleme listesinde bulunabilirsiniz; başka bir gün için listeye girmek isterseniz önce mevcut listeden çıkmanız gerekir.

Bekleme listesi, Medine'de üç gece kalacağınız bir programda en çok işe yarayan araçtır. Varış gününden sonraki gün için listeye yazılın; yer çıkmazsa ertesi güne geçin. Bu sırada anlık yolu da denemeyi ihmal etmeyin.

Aynı gün randevu alınabilir mi?

Evet, boş saat varsa aynı gün için de rezervasyon yapılabilir. Nusuk, aynı gün yer bulamayanları anlık yola yönlendirir; bu yolda gün boyunca her 20 dakikada bir yeni saatler açılır. Aynı gün yapılan bir rezervasyonda onay adımının nasıl işlediğini rezervasyon ekranından kontrol edin; onaysız rezervasyonla giriş kodu oluşmaz.

Ravza randevusu, ziyaret saatinden 48 saat önce açılan ve 2 saat önce kapanan pencerede uygulamadan onaylanır; onaylanmayan rezervasyon iptal olur. Onaydan sonra randevunun saati değiştirilemez, ancak rezervasyon iptal edilip yenisi alınabilir. Nusuk bu konuda açık bir uyarı yapar: gelemeyecekseniz rezervasyonunuzu hemen iptal edin ki yeniden rezervasyon yapabilesiniz.

İptal etmeden randevuya gitmemenin sonucu ağırdır. Nusuk'a göre ziyaret saatinde gelmeyen ve rezervasyonunu önceden iptal etmeyen kişinin kaydı düşer ve o kişi Ravza'yı bir daha yalnız anlık yol üzerinden ziyaret edebilir. Yılda bir olan normal rezervasyon hakkını böyle kaybetmek, özellikle kısa Medine programlarında telafisi zor bir durumdur.

Onay penceresinin zamanlaması, yolculuk günleriyle birlikte düşünülmelidir. Randevunuz Medine'ye varışınızın ertesi gününe denk geliyorsa 48 saatlik pencere siz daha Türkiye'deyken ya da havalimanındayken açılır. Böyle bir durumda onayı uçağa binmeden vermek, uçuş ve transfer sırasında internet bağlantısı aramak zorunda kalmamanızı sağlar.

Giriş kodunun renkleri de sık sorulur. Nusuk'a göre kodların farklı renkte olması, görevlilerin grupların giriş saatlerini düzenlemesi içindir; rezervasyonlar arasında bir ayrıcalık ya da fark anlamına gelmez. Kod tek kullanımlıktır; Ravza'dan çıktıktan sonra aynı kodla yeniden girilemez.

Ziyaretten sonra Nusuk üzerinden bir ziyaret belgesi de alınabilir. Bu belge yalnız hatıra niteliğindedir; dinî bir hükmü ya da sonraki rezervasyonlara bir etkisi yoktur.

Son kontrol: 09.11.2026 — Nusuk Ravza sayfası.

Ravza'da kadınlar ve erkekler için ayrı ziyaret saatleri vardır; Nusuk bu ayrımı resmî olarak belirtir ve size açık olan saatleri rezervasyon ekranında gösterir. Saat aralıkları Mescid-i Nebevî'yi yöneten Haremeyn idaresi tarafından duyurulur ve gün, mevsim, Ramazan ya da hac dönemine göre değişebilir. Bu yüzden internette dolaşan saat çizelgelerini kesin bilgi gibi okumayın; esas olan, uygulamada o gün için açık görünen saatlerdir.

Son dönemde duyurulan düzenlerde kadın ziyaretleri ağırlıklı olarak sabah namazından sonraki saatlere ve yatsı namazından sonraki gece saatlerine, erkek ziyaretleri ise gece yarısından sonra sabah namazına kadar olan saatlere ve öğleden yatsıya kadar uzanan dilime yerleştirildi. Bu dağılımı Nusuk'un resmî sayfasında sabit bir çizelge olarak göremediğimiz için yalnız fikir vermesi amacıyla aktarıyoruz. Planınızı bu genel çerçeveye göre değil, uygulamadaki boş saatlere göre yapın.

Kadınlar için Ravza ziyareti

Diyanet'in Umre Yolcusu Rehberi, Mescid-i Nebevî'de kadınların ve erkeklerin giriş kapılarının farklı olduğunu, kadınların kendilerine ayrılan kapılardan girmesi gerektiğini belirtir. Kapıda kadın görevliler çanta ve üst araması yapar; rehber bundan tedirgin olunmaması gerektiğini özellikle not eder.

Kadın ziyaret saatleri çoğu zaman sabah erken saatlere ya da gece geç saatlere denk geldiği için otelden gidiş dönüş yolunu ve grupla buluşma noktasını önceden konuşun. Grup hâlinde gidecekseniz bir kişinin grup sorumlusu olarak rezervasyonu yapması ve diğerlerini eklemesi, aynı saatte girmenizi kolaylaştırır.

Erkekler için Ravza ziyareti

Erkek ziyaret saatleri, son dönem düzenlerinde gece yarısından sonraki saatlere ve öğle ile yatsı arasındaki uzun dilime yerleşmiştir. Öğle ile yatsı arasındaki saatler grup programındaki şehir gezisiyle çakışabilir; randevu alırken Medine gezisinin hangi gün yapılacağını program sayfanızdan kontrol edin. Gece saatlerini seçerseniz ertesi sabahki programı da hesaba katın.

Cuma, Ramazan ve hac mevsiminde saatler değişir mi?

Değişebilir. Cuma günleri cuma namazı nedeniyle, Ramazan'da teravih ve itikâf düzeni nedeniyle, hac mevsiminde ise ziyaretçi sayısı nedeniyle Haremeyn idaresi farklı saatler duyurabilir. Yoğun dönemlerde boş saat bulmak da zorlaşabilir. Ramazan umresine katılacaksanız Medine günleriniz hangi tarihlere denk geliyorsa randevu planını o günlere göre yapın; Ramazan programlarının gün akışı Ramazan umresi kategorisinde yer alır.

Mescid-i Nebevî'deki yoğunluğu gitmeden önce Medine canlı yayınından izleyebilirsiniz. Nusuk uygulamasında da Mescid-i Nebevî'deki namaz alanlarının anlık yoğunluğunu gösteren ayrı bir hizmet bulunur. Hangi ayın daha sakin geçtiğini merak ediyorsanız umreye ne zaman gidilir yazımız mevsim farklarını anlatır.

Son kontrol: 09.11.2026 — kadın ve erkek saatlerinin ayrı olduğu Nusuk'ta doğrulandı; saat aralıkları uygulamadan kontrol edilmelidir.

Nusuk'un Ravza sayfasına göre Ravza'ya en yakın giriş Mescid-i Nebevî'nin güney tarafındadır: 202 ve 204 numaralı hizmet binaları arasındaki 367-368 numaralı dış avlu kapılarından girilir ve yönlendirme levhaları sizi toplanma noktasına götürür. Ravza'ya buradan, görevlilerin gruplar hâlinde içeri aldığı bir sırayla girilir. Kapı numaraları ve güzergâhlar değişebilir; mescide vardığınızda levhaları ve görevlileri esas alın.

Mescide ulaşım için Nusuk birkaç seçenek sayar. Araçla gelenler için en yakın otoparklar güneydeki B1 ve A1 otoparklarıdır; otobüsle gelenler Menâha Tüneli durağında inip kısa bir yürüyüşle güney tarafa geçebilir. Grup programlarında oteller çoğunlukla yürüme mesafesinde olduğu için bu bilgiler daha çok gece saatlerinde ya da otel değişikliğinde işe yarar.

Nusuk, ziyaretçilerden randevu saatinden 30 dakika önce giriş şeritlerinde olmalarını ister. Diyanet'in rehberi de randevu vaktine ve grup hâlinde hareket etmeye titizlikle uyulmasını, randevu vaktinden önce ilgili kapıya gidilmesini ve mescitteki Diyanet görevlilerinin yönlendirmelerine dikkat edilmesini öğütler. Çok yaşlı ziyaretçiler ve tekerlekli sandalye kullananlar ayrı bir yerden içeri alınır.

Otelden çıkış saatini randevu saatinden geriye doğru hesaplayın: 30 dakikalık erken gelme süresine, kapıdaki kontrole ve kalabalık avlularda yürüyüşe pay bırakın. Fazilet Turizm'in standart umre programlarında Medine otelleri Mescid-i Nebevî'ye 150-250 metre mesafededir; mesafe her programın sayfasında ve umre otelleri sayfasında yazar. Bu kısa yol bile vakit namazı çıkışlarında uzayabilir.

Randevunuz bir vakit namazının hemen ardından başlıyorsa namazı mescidin güney tarafına yakın bir bölümde kılmak, kalabalığın içinde yönünüzü kaybetmemenizi sağlar. Grupla gidiyorsanız Yeşil Kubbe ya da belirli bir kapı numarası gibi herkesin kolayca bulabileceği bir buluşma noktası belirleyin.

Kalabalıkta bir eşyanızı kaybederseniz nereye başvuracağınızı da önceden bilin. Nusuk'a göre kayıp eşya bürosu güney taraftaki 366-367 numaralı dış kapıların yakınındadır; kadın ziyaretçiler için ayrı kayıp eşya birimi ise doğu taraftaki 28 numaralı iç kapının (Bâbü Ali b. Ebî Tâlib) yanında bulunur.

Nusuk'un Ravza sayfasına göre ziyaret süresi 20 dakikadır ve süre dolduğunda ziyaretçinin vakit kaybetmeden çıkması istenir. Bu süre iki rekât nafile namaz, dua, salavat ve kısa bir tefekkür için yeterlidir, ancak önceden hazırlık ister. Nusuk da ziyaretçilere dualarını önceden hazırlamalarını öğütler; içeride ne isteyeceğinizi düşünmekle zaman geçirmemek için kısa bir liste yapın.

Fotoğraf konusunda Nusuk'un tutumu nettir: Ravza'da fotoğraf çekmek yasak değildir, ancak bu değerli vaktin namaz ve duayla değerlendirilmesi tavsiye edilir. Telefonunuzu giriş kodunu göstermek için kullandıktan sonra sessize alıp cebinize koymak, hem sizin hem çevrenizdekilerin huzurunu korur.

Namaz ve kerahet vakti

Diyanet'in Hac İlmihali, Mescid-i Nebevî'ye giren ziyaretçinin kerahet vakti değilse iki rekât tahiyyetü'l-mescid namazı kılmasını, bunu mümkünse Ravza'da kılmasını tavsiye eder. Kerahet vakti, Hanefî mezhebine göre nafile namaz kılmanın mekruh sayıldığı vakitlerdir. Diyanet'in fetvası, Hanefî mezhebine göre sabah namazından sonrasını namaz kılmanın mekruh olduğu vakitler arasında sayar ve namaz için güneş doğup kerahet vaktinin çıkmasının beklenmesini söyler.

Diyanet'in Hac İlmihali ayrıca Ravza'daki Ebû Lübâbe (Tövbe) Sütunu'nun yanında iki rekât namaz kılıp istiğfar etmeyi, Hannâne Sütunu'nun yanında da dua etmeyi anlatır. Ancak 20 dakikalık sürede ve kalabalıkta belirli bir sütunun yanına ulaşmak her zaman mümkün olmayabilir; bulunduğunuz yerde namaz kılmak ve dua etmek yeterlidir. Sütunların hikâyesini Mescid-i Nebevî rehberinde okuyabilirsiniz.

Kerahet bilgisi Ravza planında doğrudan işe yarar, çünkü sabah namazından sonraki saatlere bir randevu denk gelebilir. Böyle bir randevuda Ravza'daki 20 dakikayı dua, zikir, salavat ve Kur'an okumayla değerlendirebilirsiniz. Konu mezheplere göre farklılık gösterebilir; tereddüdünüz varsa grubunuzdaki din görevlisine danışın.

Dua, salavat ve tefekkür

Ravza'da okunması şart olan özel bir dua yoktur. Diyanet'in Hac ve Umre Duaları kitabı, Mescid-i Nebevî'de okunabilecek dualar arasında salli ve bârik dualarına da yer verir:

• Allâhümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed. Kemâ salleyte alâ İbrahime ve alâ âli İbrahim. İnneke hamîdün mecîd.
• Allâhümme bârik alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed. Kemâ bârekte alâ İbrahime ve alâ âli İbrahim. İnneke hamîdün mecîd.

Diyanet'in verdiği anlamıyla: "Allah'ım! Hz. İbrahim ve ailesine rahmet ettiğin gibi, Efendimiz Hz. Muhammed ve ailesine de rahmet et. Sen övgüye layıksın, şanı yüce olansın. Hz. İbrahim ve ailesini mübarek kıldığın gibi, Efendimiz Hz. Muhammed ve ailesini de mübarek kıl. Sen övgüye layıksın, şanı yüce olansın."

Bunların dışında kendi dilinizle, kendiniz, aileniz, yakınlarınız ve bütün Müslümanlar için dua edebilirsiniz. Umrenin diğer duaları için umre duaları rehberimize bakabilirsiniz.

Diyanet'e göre Ravza ve Kabr-i Saâdet ziyaretinde temel ölçü, Peygamber Efendimiz'e (s.a.s.) sağlığında nasıl saygı gösterilmesi gerekiyorduysa vefatından sonra da aynı saygıyla davranmaktır. Umre Yolcusu Rehberi bu saygının somut karşılıklarını tek tek sayar:

• Mescitte ve kabr-i şerifin yanında yüksek sesle konuşulmaz.
• Başkalarına rahatsızlık verilmez.
• Kabrin yanına fazla yaklaşılmaz.
• Duvarlara el ve yüz sürülmez, sırt ya da göğüsle duvarlara yaslanılmaz.
• Kabrin etrafında tavaf edilmez.
• Ravza'ya bir an önce ulaşmak için koşturmaca yapılmaz, birbirini incitecek davranışlardan kaçınılır.

Diyanet'in Hac İlmihali, duvarlara el ve yüz sürmek ya da kabrin etrafında dönmek gibi davranışların bidat olduğunu açıkça belirtir. İlmihal ayrıca bu makamın, Hucurât suresinde "Ey iman edenler! Seslerinizi Peygamber'in sesinin üstüne yükseltmeyin" uyarısının yapıldığı makam olduğunu hatırlatır (Hucurât, 49/2).

Adap yalnız Ravza ile sınırlı değildir. Diyanet'in Umre Yolcusu Rehberi, Peygamber Efendimiz'in "İbrahim Peygamberin Mekke'yi harem yaptığı gibi ben de Medine'yi harem yaptım" (Müslim, Hac, 462) sözüyle Medine'nin saygın ve dokunulmaz bir şehir ilan edildiğini hatırlatır. Rehbere göre ziyaretçi Medine'de kaldığı sürece beş vakit namazı Mescid-i Nebevî'de kılmaya özen gösterir, imkân oldukça oruç tutmaya gayret eder ve fırsat buldukça sadaka verir.

Mescide girerken

Diyanet'in Hac ve Umre Duaları kitabı, Medine görülünce salavatın artırılmasını ve ziyaretin dünya ve âhiret saadetine vesile olması için dua edilmesini öğütler. Kitapta bu çerçevede yapılabilecek duanın anlamı şöyle verilir: "Allah'ım bana, rahmet kapılarını aç. Veli ve muttaki kullarını nimetlendirdiklerinle beni de nimetlendir. Beni bağışla ve bana merhamet et. Ey kendisinden istekte bulunulanların en hayırlısı olan Allah'ım!"

Diyanet'in rehberine göre ziyaretçi Medine'de otele yerleştikten sonra mümkünse gusül abdesti alır, temiz elbiselerini giyer ve güzel koku sürünür. Kafile başkanı ve din görevlisi eşliğinde toplu hâlde Mescid-i Nebevî'ye gidilir, yol boyunca her zamankinden çok salavat getirilir. Mescide sağ ayakla, tevazu ve saygıyla girilir.

Diyanet'in Hac ve Umre Duaları kitabında mescide girerken okunacak dua şöyle başlar:

Bismillah ve's-salâtü ve's-selâmü alâ Resûlillah.

Kitapta bu girişin ardından gelen dua cümlelerinin anlamı şöyle verilir: "Allah'ım! Bana lütfundan ve nimetlerinden bahşetmeni istiyorum. Allah'ım! Rahmetinden kovulmuş olan şeytanın şerrinden sana sığınıyorum."

Ravza'da beklerken ve içerideyken

Sıra beklerken itişmemek, öne geçmeye çalışmamak ve görevlilerin işaretlerine uymak adabın bir parçasıdır. İçeride yer tutmak için seccade sermek, çanta bırakmak ya da başkasının namaz yerine girmek kalabalığı zorlaştırır. Süre dolduğunda tartışmadan çıkmak, sizden sonra bekleyenlerin hakkını korur.

Diyanet'in rehberi, ziyaretçinin izdihama yol açmamak ve Peygamber Efendimiz'in huzurunda olmanın edebini ihlal etmemek şartıyla, fırsat buldukça Ravza'da nafile namaz kılmaya gayret etmesini öğütler. Kısacası Ravza'da geçen her dakika, sükûnet ve vakar içinde yaşanmalıdır.

Kabr-i Saâdet ziyaretinde ziyaretçi sıraya girerek Muvâcehe-i Saâdet'e ilerler, Peygamber Efendimiz'e (s.a.s.) selam verir, ardından biraz ilerleyerek Hz. Ebû Bekir'e ve Hz. Ömer'e selam verir. Diyanet'in fetvasına göre İslam âlimleri, Resûlullah'ın kabr-i saâdetini ziyaret etmeyi en faziletli menduplardan saymıştır. Mendup, yapılması sevap olan, terk edilmesi ise günah sayılmayan davranıştır.

Diyanet'in Hac İlmihali şu hadisi aktarır: "Bir kimse bana selam verince Allah bana ruhumu iade eder, ben de o kimsenin selamını alır, ona karşılık veririm." (Ebû Dâvûd, Menâsik, 100). Kur'an'da da Allah'ın ve meleklerinin Peygamber'e salât ettiği bildirilir ve müminlerden ona salât edip tam bir teslimiyetle selam vermeleri istenir (Ahzâb, 33/56).

İlmihal, ziyaretçinin kabrin karşısında iki metre kadar mesafede, yüzü kabre, sırtı kıbleye dönük durarak selam vermesini tarif eder. Bugün kalabalık nedeniyle bu bölümde uzun süre durmak çoğu zaman mümkün olmaz; Diyanet'in güncel rehberi de sıraya geçerek ilerlemeyi ve izdihama yol açmamayı öğütler. Selamınızı akış içinde, kısa ve gönülden verin; uzun dualarınızı mescidin uygun bir yerine çekildikten sonra yapın.

Peygamber Efendimiz'e selam

Diyanet'in Hac ve Umre Duaları kitabı, umre yolcusunun kabrin yakınına gelince vereceği selamı şöyle aktarır:

• es-Salâtü ve's-selâmü aleyke yâ Resûlallah!
• es-Salâtü ve's-selâmü aleyke yâ Habîballah!
• es-Salâtü ve's-selâmü aleyke yâ Rahmeten li'l-âlemîn!
• es-Salâtü ve's-selâmü aleyke yâ Seyyide'l-Mürselîn!
• es-Salâtü ve's-selâmü aleyke yâ Hâtemen-nebiyyîn!
• es-Salâtü ve's-selâmü aleyke eyyûhe'n-Nebiyyû ve Rahmetûllâhi ve Berekâtuh.
• es-Salâtü ve's-selâmü aleyke ve alâ âlike ve ashâbike ve Ehl-i Beytike ve ale'n-Nebiyyîne ve sâiri's-sâlihîn.

Kitapta verilen anlamı: "Salât ve selam, rahmet ve bereket sana olsun ey âlemlere rahmet olarak gönderilen, nebiler nebisi son peygamber. Salât ve selam, rahmet ve bereket sana, âline, ashabına, Ehl-i Beyt'ine olsun yâ Habîballah! Salât ve selam, rahmet ve bereket sana ve gelmiş geçmiş tüm peygamberlere ve salihlere olsun yâ Resûlallah!"

Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ömer'e selam

Diyanet'in rehberine göre ziyaretçi Peygamber Efendimiz'e selam verdikten sonra biraz ilerler; önce Hz. Ebû Bekir'in, ardından Hz. Ömer'in kabri hizasında selam verir. Hac ve Umre Duaları kitabındaki selamın anlamı Hz. Ebû Bekir için şöyledir: "Ey Ebu Bekri's-Sıddık, Allah'ın selamı üzerine olsun! Ey Resûlullah'ın (s.a.s.) Halifesi, Allah'ın selamı üzerine olsun! Ey Peygamberin (s.a.s.) mağaradaki arkadaşı, seferlerdeki yoldaşı ve sırdaşı! Allah'ın selamı üzerine olsun."

Hz. Ömer için verilen selamın anlamı ise şöyledir: "Ey müminlerin emiri Ömer el-Fâruk! Allah'ın selamı üzerine olsun! Ey İslam'ı güçlendiren! Allah'ın selamı üzerine olsun!" Her iki selamın ardından "Allah'ım ondan razı ol, derecesini yükselt, makamını mübarek kıl, mükâfatını bol eyle." diye dua edilir.

Size emanet edilen selamı iletmek

Türkiye'den ayrılırken yakınlarınızın "Peygamber Efendimiz'e selamımı söyle" demesi yaygındır. Diyanet'in Umre Yolcusu Rehberi bunun için şu cümleyi önerir: "Ya Resulullah! Filanca kişinin sana selamı var, Allah katında kendisi için şefaatçi olmanı istiyor; ona ve bütün Müslümanlara şefaat eyle." Selam emanetlerini unutmamak için isimleri telefonunuzun not bölümüne önceden yazabilirsiniz.

Medine'den ayrılırken de Mescid-i Nebevî'de iki rekât namaz kılıp dua etmek güzel olur. Diyanet'in dua kitabındaki ayrılış duası şu anlamla başlar: "Allah'ım! Resûlünün harem-i şerifi olan Medine-i Münevvere ziyaretimi son ziyaretim kılma."

Hayır. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu'nun Hac ve Umre ile İlgili Fetvalar kitabına göre Ravza-i Mutahhara'da namaz kılmak ve Peygamber Efendimiz'in kabrini ziyaret etmek, haccın ya da umrenin farzı, vacibi veya sünnetlerinden biri değildir. Bunları yapamadan Medine'den ayrılmak zorunda kalanların hac ya da umre ibadetinde bir eksiklik olmaz.

Fetva bir adım daha atar. Mescid-i Nebevî'de kılınan namazın Mescid-i Haram dışındaki mescitlerde kılınan bin namazdan faziletli olduğunu bildiren hadis (Buhârî, Fazlü's-salât, 1 [1190]; Müslim, Hac, 505-506 [1394]), yalnız Ravza'yı değil mescidin tamamını kapsar. Mescit, Hulefâ-yi Râşidîn döneminden beri defalarca genişletilmiş ve Müslümanlar bu genişletilen bölümlerde de aynı özenle namaz kılmaya devam etmiştir.

Randevu bulamamak bu yüzden bir kayıp değil, ibadeti farklı bir yerde yapmak demektir. Umrenin farzları, vacipleri ve yapılışı için umre nedir rehberimize bakabilirsiniz.

Medine'de kırk vakit namaz şart mı?

Değildir. Diyanet'in fetvasına göre halk arasında Medine'de sekiz gün kalıp kırk vakit namaz kılmanın gerekli olduğu kanaati yaygındır, ancak dayanağı olan rivayetin sıhhati hadis âlimlerince tartışmalı bulunmuştur. Fetva, kırk vakit namazın haccın ne farzı ne vacibi ne de sünneti olduğunu, organizasyon gereği daha kısa kalınmasının anlayışla karşılanması gerektiğini belirtir.

Diyanet, kalış süresi yeterli olanların sayı hesabı yapmadan Mescid-i Nebevî'de cemaatle namaz kılmaya devam etmesini yerinde bulur. Üç gecelik bir Medine programında Ravza'ya giremeseniz ya da kırk vakti tamamlayamasanız da beş vakti mescitte kılmaya gayret etmeniz yeterli ve değerlidir.

Kadınlar ayrı kapı ve saatlere, çok yaşlılar ve tekerlekli sandalye kullananlar ayrı girişe yönlendirilir; çocukların ise Ravza'ya girmesine izin verilmez. Bu üç grup için plan, Ravza randevusunu almadan önce yapılmalıdır, çünkü yılda bir olan normal rezervasyon hakkı yanlış bir tarihe harcandığında telafisi zordur.

Kadınların özel hâlleri ve randevu planı

Diyanet'in fetvasına göre İslam âlimlerinin büyük çoğunluğu, kadınların âdet ve lohusalık hâllerinde camiye girmelerini caiz görmez. Ravza mescidin içinde olduğu için âdet dönemine denk gelen bir randevu, ziyaretin ertelenmesi anlamına gelir. Görüşler mezheplere göre farklılık gösterebilir; tereddüt hâlinde grubunuzdaki din görevlisine danışın.

Pratik çözüm Nusuk kurallarındadır. Randevunuzun âdet dönemine denk geleceğini fark ettiğiniz anda rezervasyonu iptal edin; Nusuk, gelemeyecek kişinin hemen iptal etmesi hâlinde yeniden rezervasyon yapabileceğini belirtir. Habersiz gitmemek, yıllık hakkınızı korur. Kadınlara özgü diğer konular için kadınlar için umre rehberimize bakabilirsiniz.

Yaşlılar ve tekerlekli sandalye

Diyanet'in rehberine göre çok yaşlılar ve tekerlekli sandalyeyle gelenler Ravza'ya ayrı bir yerden alınır. Nusuk da Mescid-i Nebevî'de engelli, hasta ve yaşlı ziyaretçiler için elle itilen tekerlekli sandalyelerin ve golf araçlarının ücretsiz olduğunu belirtir.

Yaşlı bir yakınınız için rezervasyonu siz yapacaksanız onu kendi grubunuza ekleyin; böylece aynı saatte girip ona eşlik edebilirsiniz. Uzun yürüme mesafesi, sıra bekleme ve kalabalık hesaba katılarak randevu, dinlenmiş olunan bir saate alınmalıdır. Ayrıntılı öneriler yaşlılar ve engelliler için umre yazımızda yer alır.

Çocuklar Ravza'ya girebilir mi?

Hayır. Nusuk'a göre çocukların izdiham ve kalabalıktan korunmaları için Ravza'ya girmelerine izin verilmez; Mescid-i Nebevî'nin kuzey avlularında bir çocuk ağırlama merkezi bulunur. Çocuklar Mescid-i Nebevî'yi ziyaret edebilir; yalnız Ravza bölümüne alınmazlar.

Çocukla seyahat eden aileler için en pratik yol, ebeveynlerin ziyareti sırayla yapmasıdır. Kadın ve erkek saatleri ayrı olduğu için anne kendi saatinde Ravza'dayken baba çocukla kalabilir, ardından roller değişir. Aile hâlinde umre planlaması için ailece umre yazımız yardımcı olur.

En sık hata, rezervasyonu yapıp onay penceresinde onaylamayı unutmaktır; onaylanmayan rezervasyon iptal olur ve giriş kodu oluşmaz. Bunu, gelemeyecek olduğu hâlde rezervasyonu iptal etmemek izler. İkincisi daha pahalıdır, çünkü Nusuk'a göre habersiz gelmeyen kişi o yıl Ravza'yı yalnız anlık yol üzerinden ziyaret edebilir.

Bir başka sık hata, randevuyu grup programıyla çakıştırmaktır. Medine gezisi, Cennetü'l-Bakî ziyareti ya da Mekke'ye hareket saatiyle çakışan bir randevu, ya programdan ya Ravza'dan vazgeçmenize yol açar. Program sayfanızdaki gün akışını açıp randevu saatini ona göre seçin.

Kalabalıkta acele etmek de hem adaba hem güvenliğe aykırıdır. Diyanet'in rehberi, Ravza'ya bir an önce ulaşmak için koşturmaca yapılmamasını ve birbirini incitecek davranışlardan kaçınılmasını açıkça öğütler. Telefon şarjının bitmesi, internetin kesilmesi ya da kodun ekranda açılmaması gibi teknik sorunlar için de önlem alın: telefonunuzu şarjlı tutun ve kodu mescide girmeden önce açın.

Son olarak, Ravza'yı umrenin bir şartı gibi görmek gereksiz bir baskı yaratır. Randevu bulamadığınız için ziyaretinizin eksik kaldığını düşünmeyin; Diyanet'in fetvası bu konuda açıktır.

Ziyaret günü yanınızda onaylanmış giriş kodu açık bir telefon, aklınızda da randevu saati, giriş noktası ve grupla buluşma yeri bulunmalıdır. Aşağıdaki liste, sabah ya da gece fark etmeksizin her randevu için kullanılabilir:

• Rezervasyon onaylandı ve QR giriş kodu uygulamada görünüyor.
• Telefon şarjlı, yanınızda küçük bir taşınabilir şarj cihazı var.
• Randevu saati, giriş noktası ve otelden çıkış saati belli.
• Abdestiniz tazelendi; mümkünse ziyaret öncesi namazı mescitte kıldınız.
• Okumak istediğiniz dualar ve size emanet edilen selamların listesi hazır.
• Yanınızda yalnız gerekli eşyalar var; yiyecek ve içecek mescidin içine sokulmuyor.
• Çocuklar için bakım düzeni ya da sırayla ziyaret planı yapıldı.
• Kadınlar kendilerine ayrılan kapıyı, erkekler kendi giriş yolunu biliyor.
• Grubunuzla Ravza sonrası buluşma noktası konuşuldu.
• Kerahet vaktine denk gelen bir randevuda namaz yerine dua ve zikirle değerlendirme planlandı.

Diyanet'in Umre Yolcusu Rehberi'ndeki sağlık önerileri de ziyaret gününe uyarlanabilir. Rehber mescitte mutlaka seccade kullanılmasını, terliklerin çantaya ancak poşet içinde konulmasını ve ıslak çoraplarla mescide girilmemesini öğütler. Abdestten sonra ayakların kurulanması ve çorapların kuru ayağa giyilmesi, uzun bekleyişlerde hem rahatınızı hem de çevrenizdekilerin rahatını korur.

İlk kez umreye gidiyorsanız bu listeyi genel hazırlıkla birlikte düşünün. Valizden belgelere kadar diğer başlıklar ilk kez umreye gidenler için hazırlık yazımızda anlatılır.

Ziyaretten sonra kısa bir süre mescitte oturup yaşadıklarınızı not etmek de faydalıdır. Ravza'daki 20 dakika hızlı geçer; dönüşte hangi duaları yapabildiğinizi ve hangi selamları ilettiğinizi bilmek, yakınlarınıza karşı emaneti yerine getirdiğiniz duygusunu verir.

Fazilet Turizm'in umre program sayfalarında gün akışı Medine ile başlar: varış günü otele yerleşildikten sonra topluca Peygamber Efendimiz'i ziyarete gidilir, ertesi gün sabah namazından sonra Yeşil Kubbe altında toplanılıp Cennetü'l-Bakî ziyaret edilir. Rehber eşliğinde yapılan Medine gezisinde Kıbleteyn Mescidi, Yedi Mescitler, Uhud Şehitliği ve Kuba Mescidi görülür.

Program metnindeki "Ravza-ı Mutahhara'ya topluca ziyaret" ifadesi, halk arasındaki kullanımla Peygamber Efendimiz'e selam ziyaretini anlatır. Ravza'nın içinde namaz için gereken Nusuk izni ise kişisel hesaba bağlıdır ve onayı da o hesaptan verilir. Grup programında randevu planlamasına nasıl destek verildiğini kayıt sırasında ve gidiş öncesi umre seminerinde sorabilirsiniz.

Tablodaki gece dağılımları program sayfalarında yayımlanan bilgidir; kalkış dönemine göre değişebileceği için kesin dağılımı seçtiğiniz programın sayfasından kontrol edin. Örneğin 14 günlük umre programında ve 7 günlük umre programında Medine konaklaması 3 gece, 15 günlük Ramazan umresinde 4 gecedir.

Üç gecelik Medine programında Ravza nasıl planlanır?

Üç gecelik bir Medine programında Ravza için gerçekçi aralık, varış gününün gecesi ile ayrılış gününden önceki son akşam arasındadır. Varış günü uzun bir yolculuğun ardından gelir; ertesi günün sabahı ise Cennetü'l-Bakî ziyaretine ayrılmıştır. Normal rezervasyonu bu iki uç arasındaki serbest saatlere almak, programla çakışma riskini azaltır.

Ayrılış gününü Ravza'ya bırakmamanın bir sebebi de ihramdır. Diyanet'in Umre Yolcusu Rehberi'ne göre önce Medine'ye giden umre yolcuları Medine ziyaretini tamamladıktan sonra otellerinde ihram elbiselerine bürünür ve Mekke yolu üzerindeki Zü'l-Huleyfe'de ihrama girer. İhram hazırlığı için ihram nasıl giyilir yazımıza bakabilirsiniz.

Medine'de gezilen diğer yerleri ve hangi gün nereye gidildiğini Mekke ve Medine ziyaret yerleri yazımızda bulabilirsiniz. Diyanet'in Hac İlmihali, Kuba Mescidi'nde kılınan bir vakit namazın bir umre gibi olduğunu bildiren hadisi aktarır (İbn Mâce, İkâme, 197); Medine gezisindeki Kuba durağını bu bilgiyle değerlendirebilirsiniz.

Medine'de kaç gece kalmak istediğinize göre program seçmek için umre programlarını karşılaştırabilir, süre kararını umre kaç günlük olmalı yazımızla netleştirebilirsiniz.

• Nusuk, Ravza-i Şerife sayfası (Suudi Arabistan Hac ve Umre Bakanlığı)
• Suudi Arabistan Hac ve Umre Bakanlığı resmî portalı
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Umre Yolcusu Rehberi, 8. baskı, Ankara 2025
• Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, Hac ve Umre ile İlgili Fetvalar, 3. baskı, Ankara 2025
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Hac İlmihali, 10. baskı, Ankara 2013
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Hac ve Umre Duaları, 2. baskı, Ankara 2026
• Diyanet İşleri Başkanlığı Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğü, eğitim materyalleri
• Kur'an-ı Kerim Portalı, Hucurât 49/2
• Kur'an-ı Kerim Portalı, Ahzâb 33/56